Psylocybina wyleczy depresję u chorych na Parkinsona? | Badanie

Nowe badanie pilotażowe wykazało, że psylocybina, aktywny halucynogenny związek w grzybach psychodelicznych, może poprawić nie tylko nastrój, ale także objawy poznawcze i motoryczne u osób z chorobą Parkinsona. Wyniki zaskoczyły zespół badawczy, który początkowo miał na celu jedynie ocenę bezpieczeństwa leku. Uczestnicy doświadczyli zauważalnej poprawy, która utrzymywała się przez kilka tygodni po pojedynczej sesji z wysokimi dawkami substancji. 

Psylocybina w leczeniu depresji. Czy psychodelik z halucynogennych grzybów pomoże chorym na Parkinsona?

Psylocybina, związek naturalnie występujący w niektórych gatunkach grzybów magicznych, wykazała już duży potencjał w terapii osób cierpiących na depresję lekooporną i stany lękowe. Teraz, naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Francisco chcieli dowiedzieć się, czy można ją wykorzystać do pomocy w poprawie jakości życia pacjentów z chorobą Parkinsona. Chorzy bardzo doświadczają wyniszczających zaburzeń nastroju oprócz objawów ruchowych i nie reagują dobrze na leki przeciwdepresyjne lub inne środki farmaceutyczne. Wyniki i nieoczekiwane działanie psylocybiny mocno zaskoczyły badaczy.

„Wyniki podnoszą możliwość, wskazującą, że psylocybina może pomóc w procesach naprawczych w mózgu”. -Joshua Woolley jeden z autorów badania

Celem badania było jedynie sprawdzenie, jak uczestnicy zareagują na podanie leku. Okazało się, że badani nie tylko tolerowali właściwości psylocybiny bez poważnych skutków ubocznych lub pogarszających się objawów, ale także doświadczyli klinicznie znaczącej poprawy nastroju, funkcji poznawczych i motorycznych, które utrzymywały się przez kolejne tygodnie po badaniu.

Zaskakujące właściwości psylocybiny

Jest to przełomowy moment, ponieważ pierwszy raz psychodelik został zbadany w grupie pacjentów cierpiących z powodu choroby neurodegeneracyjnej.

„Wciąż jesteśmy na bardzo wczesnym etapie tej pracy, ale to pierwsze badanie znacznie wykroczyło poza to, czego się spodziewaliśmy. Wiele osób nie zdaje sobie z tego sprawy, ale objawy nastroju w chorobie Parkinsona są powiązane z szybszym spadkiem sprawności fizycznej. W rzeczywistości są one silniejszym predyktorem jakości życia pacjentów z chorobą Parkinsona niż objawy ruchowe” – powiedziała autorka artykułu, dr Ellen Bradley, zastępca dyrektora Translational Psychedelic Research Program (TrPR).

Naukowcy będący częścią programu TrPR z Wydziału Psychiatrii i Nauk Behawioralnych UCSF oraz Wydziału Neurologii, połączyli siły, aby poprowadzić projekt, który został sfinansowany przez anonimowego darczyńcę. Wyniki badań ukazały się w kwietniu tego roku w Neuropsychopharmacology Nature.

Choroba Parkinsona a depresja

Choroba Parkinsona (ang. Parkinson’s Disease, PD) należy do grupy chorób neurodegeneracyjnych. To postępująca choroba zwyrodnieniowa ośrodkowego układu nerwowego (OUN). Często dotyka osoby po 50 roku życia, zdarzają się jednak zachorowania w dzieciństwie i w młodości. 

Schorzenie charakteryzuje się śmiercią neuronów w obszarze mózgu znanym jako istota czarna. Konsekwencją jest utrata neuronów, które odpowiadają za produkcję dopaminy. Jej zmniejszony poziom zaburza prawidłową koordynację ruchów i funkcje motoryczne. Powodem utraty neuronów mogą być stany zapalne, a także czynniki środowiskowe i genetyczne.

Objawy choroby Parkinsona

Symptomy choroby Parkinsona to:

• Sztywność mięśni
• Spowolnienie ruchowe
• Drżenie kończyn i utrudnienia w poruszaniu
• Problemy z równowagą
• Zaburzenia motoryczne

Objawy są spowodowane zmniejszoną stymulacją kory ruchowej mózgu, która wynika z nieprawidłowej ilości oraz działania dopaminy. U około połowy pacjentów rozwija się także otępienie, depresja, lęk, niepokój, zaburzenia snu, halucynacje, zaburzenia węchu i zaburzenia układu autonomicznego. Poważnie wpływają na jakość życia pacjentów.

Dawkowanie psychodeliku

Do badania włączono 12 uczestników w wieku od 40 do 75 lat, z których wszyscy mieli łagodną lub umiarkowaną chorobę Parkinsona i spełniali kryteria diagnostyczne depresji, lub lęku. Osoby ze znacznymi zaburzeniami poznawczymi, aktywną psychozą lub innymi zagrożeniami medycznymi zostały wykluczone z badania. Większość uczestników była już leczona lewodopą, najpopularniejszym lekiem stosowanym w leczeniu objawów ruchowych choroby Parkinsona.

Naukowcy skupili się głównie na ocenie możliwości poprawy jakości życia pacjentów dotkniętych objawami natury psychicznej. Aby przetestować bezpieczeństwo psylocybiny u tych pacjentów, naukowcy podali siedmiu mężczyznom i pięciu kobietom z łagodną do umiarkowanej chorobą Parkinsona dawkę 10 mg, a następnie dwa tygodnie później wyższą dawkę 25 mg. Pacjenci ukończyli sesje psychoterapii przed i po sesji z psylocybiną. Odbyli łącznie 8 sesji, a ich stan został oceniony pod kątem zmian nastroju, funkcji poznawczych i motorycznych. Terapeuci zapewniali przygotowanie, wsparcie emocjonalne podczas doświadczenia i integrację po jego zakończeniu.

Skutki niepożądane w trakcie i po zażyciu psylocybiny

Prawie wszyscy uczestnicy doświadczyli pewnych zdarzeń niepożądanych podczas przyjmowania psylocybiny, takich jak niepokój, nudności i podwyższone ciśnienie krwi. To, co ważne były one krótkoterminowe i nie były one na tyle poważne, by wymagać interwencji medycznej.

Uczestnicy odnotowali znaczącą poprawę nastroju, funkcji poznawczych i objawów motorycznych zarówno podczas tygodniowych, jak i miesięcznych wizyt kontrolnych. Zespół ponownie ocenił nastrój uczestników trzy miesiące po sesjach psylocybinowych i stwierdził, że nadal uległ on znacznej poprawie. Co ciekawe, raporty opiekunów również odzwierciedlały znaczące zmiany. Członkowie rodzin zauważyli, że uczestnicy odczuwali mniejsze zaniepokojenie związane z objawami neuropsychiatrycznymi i wykazywali mniej problemów behawioralnych. Wyrazili również wysokie zadowolenie z leczenia.

Czym jest psylocybina w leczeniu chorych na Parkinsona?

Naukowcy zasugerowali różne wyjaśnienia tej poprawy. Korzystny wpływ psylocybiny na nastrój pacjentów mógł doprowadzić do poprawy funkcji poznawczych i motorycznych. Prościej mówiąc kiedy ludzie czują się lepiej, to lepsze samopoczucie pomaga im w naziązaniu relacji towarzyskich i wykonywaniu różnych aktywności. Oba elementy są kluczową kwestią leczenia choroby Parkinsona.

Inna teoria jest taka, że psylocybina może przynieść ulgę w wielu objawach choroby poprzez zmniejszenie stanu zapalnego i promowanie neuroplastyczności. To zdolność sieci neuronowych do zmiany i przebudowy komórek mózgowych zaangażowanych w regulację nastroju, funkcji poznawczych i ruchowych. Efekty te mogą być szczególnie istotne dla pacjentów, u których występuje zaburzona sygnalizacja serotoniny, stan zapalny i utrata połączeń neuronalnych – wszystkie czynniki, które mogą przyczyniać się zarówno do nastroju, jak i objawów motorycznych.

Kolejne badania

Wyniki tego badania były na tyle obiecujące, że naukowcy przeprowadzą większe randomizowane kontrolowane badanie w UCSF. Obejmie szerszą i bardziej zróżnicowaną grupę pacjentów. Drugie badanie obejmuje nieinwazyjną stymulację mózgu, neuroobrazowanie i inne narzędzia, aby zrozumieć, w jaki sposób psylocybina wpływa na stan zapalny i neuroplastyczność.

Celem będzie rekrutacja 100 uczestników. Prace zostaną zfinansowane przez tego samego anonimowego darczyńcę, który zapłacił za pilotażowy program bezpieczeństwa, oraz przez Michael J. Fox Foundation for Parkinson’s Research.

Warto przy okazji Michela Foxa wspomnieć o badaniu, które miało już miejsce. W 2016 fundacja Michaela J. Foxa i National Multiple Sclerosis Society przeprowadziły anonimowe badanie dotyczące używania medycznej marihuany. Spośród 595 ankietowanych, 76% cierpiało na chorobę Parkinsona. 36% z tej grupy przyznało, że używa marihuany dłużej niż 12 miesięcy. Te osoby podały niższy wskaźnik niepełnosprawności w skalach oceniających pamięć, nastrój i uczucie zmęczenia w porównaniu z osobami, które nie stosowały marihuany w leczeniu. Badanie z 2014 wykazało znaczną poprawę w zakresie drżenia kończyn, sztywności i zwolnionych ruchów wywołanych chorobą Parkinsona dzięki marihuanie. Codzienne stosowanie konopi indyjskich wpłynęło na lepszy sen i ogólną poprawę jakości życia chorych na Parkinsona. Jeśli psylocybina również okaże się skuteczna (a wiele na to wskazuje), pacjenci mają szansę na naturalne metody leczenia. Oto dlaczego są one pilnie potrzebne.

Psychiatria i leczenie choroby Parkinsona

Leczenie Parkinsona jest trudne. W terapii choroby Parkinsona stosuje się, np. lewodopę i karbidopę. Karbidopa chroni lewodopę przed rozkładem, blokując jej drogę do mózgu. Stosowanie tego leku po latach przestaje działać i ma wiele skutków ubocznych, m.in. może wywołać dyskinezę (ang. levodopa-induced dyskinesias). Objawia się ona mimowolnymi ruchami języka, ust, głowy, twarzy, szyi nóg i ramion. Takie powikłania mogą być bardzo problematyczne dla pacjentów. Niestety bardzo często chorobie towarzyszą psychozy, a dodawane do leczenia leki przeciwpsychotyczne mogą nasilać skutki motoryczne i powodować inne skutki uboczne, np. hematologiczne. Konieczne są środki, które chroniłyby przed śmiercią neuronów i złagodziły objawy choroby u chorujących na Parkinsona.

„W zdecydowanej większości chorób mózgu nadal brakuje interwencji, które zmieniłyby przebieg choroby. Często możemy leczyć objawy, ale nie zmieniamy trajektorii ani nie zapobiegamy pogorszeniu. Teraz zaczyna się to zmieniać. Wyniki te podnoszą możliwość, wskazującą, że psylocybina może pomóc mózgowi w naprawie”. – powiedział autor badania, dr Joshua Woolley, profesor Uniwersytetu Kalifornijskiego i dyrektor programu TrPR

Badanie uzupełniające obejmie obrazowanie mózgu, nieinwazyjną stymulację mózgu i badania krwi, aby pomóc określić, w jaki sposób psylocybina wpływa na mózg i układ odpornościowy. Celem badaczy jest odkrycie biologicznych mechanizmów stojących za poprawą kliniczną i określenie, czy psylocybina może pewnego dnia stać się częścią leczenia na pacjentów chorych na Parkinsona. 

Źródła:

1. Bradley E.R., Sakai K., Fernandes-Osterhold G. Szigeti B., Ludwig C., Ostrem L.J., Tanner C.M., Bock A.M., Llerena K., Finley R.P., O’Donovan A., Zuzuarregui P.R.J., Busby Z., McKernan A., Penn D.A., Wang A.C.C., Rosen C.R., Woolley J.D. (2025). Neuropsychopharmacology. Psilocybin therapy for mood dysfunction in Parkinson’s disease: an open-label pilot trial. Z linku: https://www.nature.com/articles/s41386-025-02097-0
2. Rogowska-Szadkowska D. (2022). Komu pomaga medyczna marihuana. Wydawnictwo Krytyki Politycznej
3. Kindred J.H., Li K., Ketelhut N.B., Proessl F., Fling B.W., Honce J.M., Shaffer W.R., Rudroff T. (2017). Science Direct. Cannabis use in people with Parkinson’s disease and Multiple Sclerosis: A web-based investigation. Z linku: https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0965229917302340
4. Yenilmez F.,  Fründt O., Hidding U.,  Buhmann C. (2021. National Library of Medicine. Cannabis in Parkinson’s Disease: The Patients’ View. Z linku: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33216043/
5. Dolan E.W. (2025). Psypost. Psilocybin shows promise for improving mood, cognition, and motor symptoms in Parkinson’s disease. Z linku: https://www.psypost.org/psilocybin-shows-promise-for-improving-mood-cognition-and-motor-symptoms-in-parkinsons-disease/
6. Colliver V. (2025). University of California San Francisco. How ‘Magic Mushrooms’ Could Help Parkinson’s Disease Patients. Z linku: https://www.ucsf.edu/news/2025/04/429906/how-magic-mushrooms-could-help-parkinsons-disease-patients